Dlaczego warto suplementowa膰 witamin臋 D? 馃尀

Nadesz艂a kolorowa jesie艅 馃崄 i cho膰 pogoda nadal jest pi臋kna, mamy coraz mniejsz膮 ekspozycj臋 na s艂o艅ce. Z tego powodu warto wspomnie膰, dlaczego warto suplementowa膰 witamin臋 D i jak wielokierunkowo dzia艂a ona na nasz organizm.

Dzia艂anie na organizm

Witamina D jest przede wszystkim wa偶na dla utrzymania zdrowia ko艣ci i z臋b贸w, nerw贸w oraz mi臋艣ni. Co wi臋cej, wzmacnia odporno艣膰, reguluje gospodark臋 wapniowo-fosforanow膮 oraz hormonaln膮. Ma r贸wnie偶 w艂a艣ciwo艣ci przeciwzapalne, wi臋c utrzymywanie jej odpowiedniego st臋偶enia dzia艂a profilaktycznie przeciwko rozwojowi chor贸b autoimmunologicznych (np. twardnienia rozsianego, cukrzycy typu 1 czy uk艂adowego tocznia rumieniowatego), chor贸b cywilizacyjnych (takich jak cukrzyca typu 2, schorzenia sercowo-naczyniowe), chor贸b zaka藕nych, zaburze艅 neuropoznawczych (w tym choroby Alzheimera oraz ze spektrum autyzmu) i powik艂a艅 ci膮偶y. Ponadto zmniejsza zapadalno艣膰 na choroby nowotworowe i zwi臋ksza prze偶ywalno艣膰 oraz jako艣膰 偶ycia podczas ich trwania. 

Skutki niedobor贸w

Niedob贸r witaminy D u dzieci prowadzi do krzywicy (deformacje kostne), zaburze艅 mineralizacji i zmniejszenia masy kostnej. Natomiast u os贸b doros艂ych i m艂odzie偶y po  zaro艣ni臋ciu chrz膮stek wzrostowych wywo艂uje osteomalacj臋 i osteoporoz臋. We wszystkich grupach wiekowych niedob贸r witaminy D mo偶e skutkowa膰 b贸lami kostnymi o r贸偶nym stopniu nasilenia i r贸偶nej lokalizacji (najcz臋艣ciej podudzi i st贸p) oraz zwi臋ksza膰 predyspozycj臋 do z艂ama艅 ko艣ci. Wspomniane choroby w zaawansowanych przypadkach mog膮 zagra偶a膰 偶yciu i objawia膰 si臋 dodatkowo drgawkami, kurczami r贸偶nych grup mi臋艣niowych, znacznym os艂abieniem mi臋艣niowym, niewydolno艣ci膮 kr膮偶enia, a u dzieci tak偶e zaburzeniami rozwoju psychoruchowego i somatycznego, w tym niskoros艂o艣ci膮.


witamina D

殴r贸d艂a witaminy D

Dietetycznym 藕r贸d艂em witaminy D dla cz艂owieka jest pokarm, kt贸ry pokrywa maksymalnie 20% dziennego zapotrzebowania. Witamina D wyst臋puje w dw贸ch formach. Witamina D pochodzenia zwierz臋cego to cholekalcyferol (witamina D3), a w ro艣linach oraz grzybach wyst臋puje ergokalcyferol (witamina D2). 呕ywieniowym 藕r贸d艂em witaminy D s膮 g艂贸wnie ryby, takie jak w臋gorz, 艂oso艣 dziki, 艣led藕, w mniejszym stopniu tak偶e 偶贸艂tko, ser 偶贸艂ty, mleko i niekt贸re grzyby.

Wi臋kszo艣膰 witaminy D jest wytwarzana w organizmie cz艂owieka w keratynocytach, czyli kom贸rkach nask贸rka. Proces ten przebiega pod wp艂ywem promieniowania ultrafioletowego (UVB). Szacuje si臋, 偶e synteza sk贸rna mo偶e by膰 naturalnym 藕r贸d艂em 80鈥100% dziennego zapotrzebowania na witamin臋 D. W Polsce synteza witaminy D w sk贸rze mo偶e by膰 efektywna w okresie od maja do wrze艣nia, pomi臋dzy godzin膮 10.00 a 15.00, w warunkach pogodowych sprzyjaj膮cych k膮pielom s艂onecznym. Przy czym wa偶ne jest ods艂oni臋cie przynajmniej 18% powierzchni cia艂a (odkryte przedramiona, podudzia). Tak przygotowana k膮piel s艂oneczna trwaj膮ca 15 minut mo偶e skutkowa膰 endogenn膮 syntez膮 witaminy D na poziomie 2000鈥4000 IU/dob臋. Niestety czynniki, takie jak zachmurzenie nieba, zanieczyszczenie powietrza, zwi臋kszona pigmentacja sk贸ry, zaawansowany wiek lub stosowanie krem贸w z filtrem ochronnym utrudniaj膮 syntez臋 witaminy D. Ponadto nie wszystkie osoby mog膮 poddawa膰 si臋 bezpo艣redniej ekspozycji na promienie s艂oneczne. Du偶ym utrudnieniem jest przebywanie we wspomnianych godzinach w zamkni臋tych pomieszczeniach (w pracy, szkole), czy niemo偶no艣膰 wyj艣cia z domu z powodu chor贸b przewlek艂ych. Wiele os贸b obawia si臋 tak偶e nowotwor贸w sk贸ry lub wp艂ywu promieni s艂onecznych na jej starzenie. Bezpo艣rednia ekspozycja na s艂o艅ce nie jest te偶 zalecana ma艂ym dzieciom. W okresie od pa藕dziernika do marca w po艂o偶eniu geograficznym Polski synteza sk贸rna witaminy D staje si臋 nieefektywna, a jej porcja dostarczana wraz z diet膮 jest niewystarczaj膮ca do pokrycia potrzeb organizmu.


witamina D

Najnowsze badania epidemiologiczne pokazuj膮, i偶 na niedobory witaminy D cierpi niemal 90% polskiego spo艂ecze艅stwa (os贸b doros艂ych, dzieci i m艂odzie偶y). Z tego powodu warto regularnie wykonywa膰 badanie poziomu witaminy D we krwi lub przyjmowa膰 profilaktyczn膮 dawk臋 na co dzie艅. Zgodnie z aktualnymi wskazaniami zaleca si臋 suplementacj臋 witaminy D zar贸wno u niemowl膮t, jak i dzieci, m艂odzie偶y oraz u os贸b doros艂ych w r贸偶nych dawkach w zale偶no艣ci m.in. od wieku, masy cia艂a, spo偶ywanej diety, syntezy sk贸rnej. Poniewa偶 witamina D jest rozpuszczalna w t艂uszczach, najlepszym jej no艣nikiem s膮 preparaty, kt贸rych g艂贸wnym sk艂adnikiem jest t艂uszcz (ja przyjmuj臋 kapsu艂ki 馃憤馃徏). Podawanie witaminy D w  produktach skojarzonych zawieraj膮cych witamin臋 K lub 艂膮czenie takich suplement贸w nie jest obecnie zalecane, poniewa偶 podejrzewany wcze艣niej wp艂yw po艂膮czenia tych witamin na kalcyfikacj臋 naczy艅 i tkanek mi臋kkich oraz na mineralizacj臋 ko艣ci nie zosta艂 potwierdzony naukowo. Nie nale偶y za to podawa膰 cholekalcyferolu z wysokob艂onnikowymi p艂atkami zbo偶owymi (p艂atki owsiane, otr臋by), z 偶ywicami wi膮偶膮cymi steroidy (cholestyramina) i 艣rodkami zmi臋kczaj膮cymi stolec.

Zalecane dawki witaminy D w zale偶no艣ci od wieku lub stanu fizjologicznego przedstawia poni偶sza grafika. 


Suplementacja witaminy D
https://www.instagram.com/p/Cj-Ou08sLEI/?utm_source=ig_web_copy_link

Uwaga!

Mleko modyfikowane dla niemowl膮t i ma艂ych dzieci obligatoryjnie wzbogacane jest w odpowiednie ilo艣ci witaminy D, dlatego dzieci na preparatach mlekozast臋pczych spo偶ywaj膮ce pe艂ne porcje pokarmu nie powinny stosowa膰 dodatkowej suplementacji. 

A Wy suplementujecie witamin臋 D? 馃槂

Bibliografia: Rusi艅ska A i in. Zasady suplementacji i leczenia witamin膮 D 鈥 nowelizacja 2018 r. Standardy Medyczne/Pediatria, 2018, T. 15, 531-559 

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *